MALZEME VE MEKANDA ANLAM İLİŞKİSİ

İç mekân tasarım sürecinde malzemenin belirlenmesi, ilk tasarım fikirleri ile eş zamanlı başlar. T-COD Mimarlık olarak, tasarımcının bu aşamada bilgi birikimi, deneyimi, malzeme çeşitliliğine egemen olabilmesi, total mekânın görsel ve işlevsel uyumunu sağlayabilmek için son derece önemli olduğu düşüncesindeyiz. Malzeme, davranış özellikleri, uygulama biçimleri, olanakları, kısıtları ve fiziksel çevre kontrol sistemleriyle uyumlu çalışması gibi pek çok teknik başlıkla değerlendirilebileceği gibi, iç mekân atmosferini belirleme anlamında da büyük önem taşımaktadır.

Mekânda Anlam Arayışları, Malzeme – Anlam İlişkisi

Mekânı anlamlandıran unsurlardan yola çıkacak olursak, Heidegger’in bakışıyla devam edebiliriz. Ona göre mekân değerlendirmesi, beden, duyu, duygular ve içgüdüler yoluyla yapılabilir. Öyleyse mekân, duyularla deneyimlenen, hissedilen bir yerdir denebilir. T-COD Mimarlık, mekânı deneyimleme, hissetme noktasında, insanı kuşatan yüzey ve donatıların malzeme niteliğini önemli bir kriter olarak belirlediği görüşü üzerinde durmaktadır. Yapının istenilen yere ulaşması için sahip olması gereken özellikler; konum, büyüklük, malzeme, biçim, düzenleme kriterleri ile belirlenmiştir. Görüldüğü gibi, yapıda kullanılacak malzemenin seçimi, bu kriterlerden biri olarak ortaya çıkmaktadır. 

Malzemenin sahip olduğu niteliğin anlamsal karşılığını ya da mekânda kullanıcıya verdiği doğrudan mesajı açıklamak, göstergebilimsel bir yaklaşımla mümkündür. Bu yaklaşımda, mekân atmosferinin şekillenmesinde kullanılan malzeme ve nesneler, birer simge olarak tanımlanır. Malzeme, yapının bir parçası ya da bu bütünleşik yapıyı oluşturan bir bileşen olarak, yapının anlamı ve kullanıcıya aktaracağı mesajın oluşmasında, önemli rol üstlenmektedir. Postmodern kuramcı Baudrillard’a göre; “Malzemeler nitelik anlamında birbirlerinden ayrışır ancak, bütünleşik bir sistemin parçaları olarak kültürel simgelerdir...” Baudrillard, bu savını doğal bir malzeme olarak ahşap üzerinden yaptığı irdeleme ile ortaya koyar. Ahşabın doğallığından ve zamanı liflerinde yaşattığından söz eder. Ahşap mekân içinde yaşamını sürdürür, çalışır. Onun deyişiyle zamanı tutan, hapseden ahşap, kullanıcısına da “zamana hâkim olma hissini aktarır.

T-COD Mimarlığa göre ahşap; ‘’Kokusuyla, mekana kattığı sıcaklığıyla ve değişken dokusu ile bir yaşam alanı olarak, doğal çevredeki var oluşunu, mekân içinde biçimlenmiş, şekil verilmiş olarak sürdürebilir.’’ Bu bakışla, mekânda yoğun biçimde yer alan bir malzemenin, mekân karakterinin bir parçası olduğu hattâ fiziksel nitelikleri ve bünyesinde taşıdığı özellikler ile mekân atmosferini domine edebileceği düşünülmelidir.

Dünyanın birçok yerinde olduğu gibi ülkemizde de iç ve dış mekân mimarisinde ahşap kullanılmakta. Bunun en önemli nedenlerinin başında; doğal dokuları, yaşam alanlarına kattığı estetik ve görsel değerler ile tabi ki güvenilir bir malzeme olması geliyor. Doğal, sürdürülebilir, yenilenebilir, deprem ve yangın güvenli bir yapı malzemesi olması ile diğer yapı malzemelerinden hafif olması ahşabın son dönemde tercih sebebi olmasını sağlıyor…